ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΜΑΛΑΜΑΣ

«Είμαι αισιόδοξος γιατί επιθυμώ να είμαι αισιοόδοξος»

Ο Σωκράτης Μάλαμας συμπεριλαμβάνεται στην -εκ των πραγμάτων- αυστηρά περιορισμένη λίστα των τραγουδοποιών που μπορούν να αφουγκραστούν την καθημερινότητα και να την κάνουν μουσική και τραγούδι. Είναι πολύ λίγοι οι τραγουδοποιοί που διαθέτουν αυτό το χάρισμα!
Οικειοθελώς απαλλαγμένοι από τα μοδάτα διαφημιστικά τρικ της εποχής (δεν τα έχουν ανάγκη άλλωστε), αποτελούν φωτεινή εξαίρεση. Τα τραγούδια τους είναι αυτά που κάνουν τη διαφορά. Με αφορμή την καινούργια δισκογραφική δουλειά του Σωκράτη Μάλαμα με τίτλο «Ο Φύλακας Κι Ο Βασιλιάς», στην οποία έχουμε αναφερθεί εκτενέστερα σε προηγούμενο τεύχος, στήσαμε μια συζήτηση εφ` όλης της ύλης. Είναι ένα ζεστό φθινοπωρινό απόγευμα στο Μουσείο' στο κέντρο της πόλης. Εκεί που οι ρυθμοί γίνονται ανυπόφοροι...
Εx.: Καινούργιος δίσκος λοιπόν... Το γλέντησες;
Σωκράτης Μάλαμας: "Περισσότερο απ' όλες τις άλλες φορές. Η βοήθεια και η συμπαράσταση του Άκη Κατσουπάκη, που έχει κάνει την ενορχήστρωση, μου δημιούργησε ένα αίσθημα ασφάλειας. Ο Άκης έχει αποκτήσει μεγάλη πείρα. Του έχω απόλυτη εμπιστοσύνη. Είναι σαν να περπατάς τη νύχτα και να έχεις μπροστά σου κάποιον που σου ανοίγει το δρόμο. Καταλαβαίνεις, πας καλή βόλτα, δε φοβάσαι μην πέσεις. Ήταν από τις πιο απολαυστικές δουλειές!"

Ex.: Σ' αυτό το δίσκο μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση η ερμηνεία σου. Αυτό το συναυλιακό "παίξιμο" της φωνής που έχεις κάνει πολύ σπάνια το συναντάμε σε στουντιακές ηχογραφήσεις.
Σ.Μ.: "Α... ναι. Καταλαβαίνω τι εννοείς. Αυτά κρατήθηκαν από τα πρόχειρα demo που είχαμε κάνει. Να, βλέπεις τώρα αυτό που σου έλεγα πρωτύτερα. Αυτή τη μείξη δεν θα είχα αποπειραθεί να την κάνω μόνος μου. Σ' αυτό το δίσκο η συμμετοχή του Άκη Κατσουπάκη είναι πολύ καθοριστική! Υπήρχε ένας αντικειμενικός παρατηρητής, "κέρβερος" για όλα τα πράγματα. Από το πώς θα παιχτεί το ταμπούρο, με τι ήχο θα βγει έξω, μέχρι το πως θα τραγουδήσω".

Ex.: Τώρα που σε βρήκα εύκαιρο, να σε ρωτήσω αν τελικά υπάρχει αυτό που ονομάζουμε "έντεχνο ελληνικό τραγούδι";
Σ.Μ.: "Εξαρτάται πως το μετράς, πως το χαρακτηρίζεις. Αν χωρίσεις το τραγούδι σε... οικόπεδα, κάποιο χαρακτηρισμό θα πρέπει να πάρει και αυτό το συγκεκριμένο είδος. Κατ' αυτό τον τρόπο μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει "έντεχνο τραγούδι". Βέβαια, με μισή καρδιά. Καλό είναι να μη δίνεις χαρακτηρισμούς στα είδη της μουσικής γιατί μπερδεύεται πολύ το πράγμα. Δηλαδή, αν λες "έντεχνο", θα πρέπει να υπάρχει και το άκρως αντίθετο, που είναι το "άτεχνο". Τώρα πιό είναι το "άτεχνο"; Δεν μιλάει κανένας για το "άτεχνο". Όλοι μιλάνε για το "έντεχνο". Δεν μπορεί να στηριχτεί ένας πόλος μόνος του χωρίς να υπάρχει το αντίστοιχό του. Γι' αυτό θέλω να αποφεύγουμε τους χαρακτηρισμούς".

Ex.: "Σκηνή Θεσσαλονίκης" υπάρχει;
Σ.Μ.: "Να, κι αυτό πάλι δεν είναι ένα κατασκεύασμα; Επειδή τα μέσα ενημέρωσης -και ειδικά τα περιοδικά και τα ραδιόφωνα που ασχολούνται με το τραγούδι- ήθελαν κώδικες για να επικοινωνούν, επινόησαν έναν κώδικα που ονόμασαν "σχολή Θεσσαλονίκης". Εδώ βέβαια παρατήρησα αυτό το εξωφρενικό, ότι κανένας από εμάς δεν έδωσε αυτό το στίγμα. Αυτό το στίγμα περί "σχολής Θεσσαλονίκης" το έδωσαν τα έντυπα της Αθήνας. Και το παράδοξο ξέρεις ποιό είναι; Μετά από μια πενταετία παρακολούθησα να γράφουν αυτοί οι άνθρωποι που είχαν εφεύρει αυτόν τον τίτλο: "Μα επιτέλους με αυτή τη σχολή της Θεσσαλονίκης..." Τους τίτλους, όπως σου έλεγα και προηγουμένως, καλό είναι να τους αποφεύγουμε γιατί κουράζουν, στο τέλος καταντούν αστείοι. Εδώ όμως πρέπει να τονίσουμε ότι η Θεσσαλονίκη πάντα έτρεφε τη μουσική σκηνή της Ελλάδας! Αλλά αυτό δεν έχει να κάνει με ταμπέλες".

Ex.: "Καληνύχτα Μαλάκα, Η Ζωή Έχει Πλάκα" από τον πρώτο σου δίσκο με τίτλο "Ασπρόμαυρες Ιστορίες". Μ' αυτό το τραγούδι σε πρωτογνωρίσαμε. Πάντα ήθελα να σε ρωτήσω: τελικά αυτό το τραγούδι -που, σημειωτέον, έχω ακούσει να το τραγουδάνε ακόμα και γιάπηδες- είναι ένα θυμωμένο τραγούδι ενοχής;
Σ.Μ.: "Όχι, καθόλου. Μια απλή διαπίστωση είναι' μια διαπίστωση νυχτερινής ώρας. Όταν ένας άνθρωπος βρίσκεται σε καταστροφική φάση και κοιτάζει τον εαυτό του στον καθρέφτη, αρχίζει να λέει διάφορα πράγματα. Είναι ένα τραγούδι ακριβώς φτιαγμένο μ' αυτό τον τρόπο. Κοίταξα το πρόσωπό μου μια στιγμή σε έναν καθρέφτη, και όλο αυτό το τραγούδι είναι αφιερωμένο σε μένα. Δεν ήταν θυμωμένο, ήταν περισσότερο παραίτησης και αποδοχής παρά θυμού. Δηλαδή αποδέχτηκα ότι έτσι είναι τα πράγματα - "να, ρε μαλάκα, η ζωή έχει πλάκα, αλλά εσύ την έχεις πάρει πολύ στα σοβαρά". Δυστυχώς ή ευτυχώς έγινε τραγούδι αρκετών".

Ex: Σε κάνει αισιόδοξο το ότι το τραγούδι εν έτει 2000, μ' αυτή τη μορφή που έχει σήμερα, μπορεί και κατεβάζει ακόμα χιλιάδες ανθρώπους στο πεζοδρόμιο; Αναφέρομαι στις περσινές συναυλίες για τη Γιουγκοσλαβία και τον Οτσαλάν.
Σ.Μ.: "Δεν ξέρω αν με κάνει αισιόδοξο. Δεν χρειάζομαι την αισιοδοξία για να σκέφτομαι το πώς είναι τα πράγματα και τι μέλλει γενέσθαι το 2000 κι όλα αυτά. Δεν χρειάζομαι το τραγούδι σώνει και καλά γι' αυτό. Είμαι αισιόδοξος γιατί προτιμώ να είμαι αισιόδοξος. Προτιμώ, θέλω να είμαι αισιόδοξος, επιθυμώ βαθιά να είμαι αισιόδοξος. Δεν είμαι "τραλαλά" αισιόδοξος. Έχει δυο όψεις η διάθεσή μου. Δηλαδή απ' τη μια μεριά μπορεί να με βρεις εκεί πάνω, στην απόλυτη αισιοδοξία, και από την άλλη να με βρεις μες στο λάκκο. Αλλά πάλι θα σκαρφαλώσω σ΄εκείνη την όχθη, την αισιόδοξη - τη βλέπω αυτή την όχθη όλη την ώρα. Δε θα μου το κάνει το τραγούδι αυτό, έτσι είμαι. Απλώς το τραγούδι βοηθάει μερικές φορές τους άλλους αλλά και τον εαυτό μας να πηγαίνουμε και οι δυο μαζί προς εκείνην..."

Εμείς, ως επίλογο αυτής της κουβέντας, να ευχηθούμε για άλλη μια φορά ο καινούργιος δίσκος του Σωκράτη Μάλαμα να βρει στην καρδιά σας τη θέση που του αξίζει.