περιοδικό ΜΕΛΩΔΙΑ Αύγουστος 2000

γράφει ο ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΠΕΡΑΚΗΣ
φώτο: ΠΑΥΛΟΣ ΦΥΣΑΚΗΣ

Ο ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΜΑΛΑΜΑΣ ΗΧΟΓΡΑΦΕΙ ΤΟΝ ΔΙΣΚΟ
«Ο φύλακας και ο βασιλιάς»

Με καύσωνα 40 βαθμών ψάχναμε στην Πετρούπολη το στούντιο Στέντωρ. Η πρώτη σκέψη ήταν πως δε θα μπορούσε παρά να πρόκειται για ένα "ζεστό" δίσκο. Όταν όμως τα ξανακούσαμε στο θέατρο Βράχων με ένα δυνατό αέρα να δροσίζει την πόλη, καταλάβαμε ότι τα τραγούδια του Σωκράτη κρύβουν τις διαδρομές και των 4 εποχών του χρόνου. Διαδρομές που τα γέννησαν, τα έθρεψαν και τα έκαναν παλικάρια. Για να μεγαλώσουν βρήκαν το κατάλληλο φως, το χώμα και το νερό κι όταν έφτασαν στο στούντιο ήταν πια σαν μεγάλα κατακόκκινα μανιτάρια! Θα μπορούσαν να είναι τα μαγικά μανιτάρια των παραμυθιών. Είναι όμως δύο από τα μανιτάρια που κρύβονται κάτω από τα έλατα του Παρνασσού και θα δούμε στο εξώφυλλο του δίσκου. Ένα μικρό και λίγο πιο πίσω ένα μεγαλύτερο. Ο φύλακας και ο βασιλιάς...

ΟΛΑ ΖΟΥΝ ΑΝ ΤΑ ΘΥΜΑΣΑΙ...
Ο δίσκος που έχει τίτλο "Ο φύλακας και ο βασιλιάς" θα περιέχει και 2 συμμετοχές, της Μελίνας Κανά και ένα ντουέτο καθώς και του Μανώλη Λιδάκη σε άλλα δυο. Πρόκειται για 13 τραγούδια που όμως δεν έχουν το ίδιο μουσικό ύφος. Γι' αυτό το λόγο ο Σωκράτης μας είπε ότι αυτή τη φορά θα δυσκολευτεί λίγο να επιλέξει τη σειρά με την οποία θα τα ταξινομήσει. Το σημαντικότερο απ' όλα είναι πως μετά από 11 χρόνια και το δίσκο "Ασπρόμαυρες Ιστορίες" θυμήθηκε την ηλεκτρική κιθάρα, μίλησε μαζί της, τα ξαναβρήκαν και της έδωσε μια θέση στην ορχήστρα. Άλλωστε όπως λέει και το τραγούδι του Άλκη Αλκαίου που το ερμηνεύει η Μελίνα Κανά "Όλα ζουν αν τα θυμάσαι...". Είναι ένα από τα 4 τραγούδια του δίσκου που έχουν στίχους του Αλκαίου και 2η φορά που ο Σωκράτης μελοποιεί στίχους του μετά τις "13000 μέρες". Η Μελίνα έκλεισε τα μάτια της, πήρε μια βαθιά αναπνοή και ξεκίνησε. "Στον πολικό στήνεις σκηνή και στον αποσπερίτη/ μα η αγάπη για να ζει θέλει στη γη το σπίτι/ Θέλει φιλί και στεναγμό σεντόνι μαύρο χιόνι/ καρδιά να σπάει το μάρμαρο το σίδερο να λιώνει". Ένα άλλο τραγούδι του Αλκαίου έχει τίτλο "Μετάξι" και το ερμηνεύει ο ίδιος ο Σωκράτης. "Όλη η ζωή μου καλώς ήρθες και αντίο/ σκόρπια στιχάκια σε πακέτα πεταμένα.../ Ήρθα και φεύγω μ' αδειανά τα δυο μου χέρια/ θέλει αστέρι μου ατέλειωτα νυχτέρια/ να γίνει η κάμπια χρυσαλίδα και μετάξι..."

ΤΙΠΟΤΑ ΔΕ ΧΑΘΗΚΕ...
Η ηλεκτρική κιθάρα ξεκίνησε. Τα στιχάκια εδώ είναι δικά του. "Τίποτα δε χάθηκε ποτέ από κανέναν/ ούτε ένα αστέρι δεν ξεστράτισε ποτέ.../ Τίποτα δεν πέρασε ούτε και θα γυρίσει/ όλα συμβαίνουν Τώρα όλα σε μια Στιγμή". Όταν τον ρώτησα αν παίζει ο ίδιος ηλεκτρική κιθάρα μου είπε ότι έχει να την πιάσει στα χέρια του από τις αρχές της διαδρομής του στο τραγούδι. Αυτό όμως δεν τον εμποδίζει να γυρίσει σε παλιές συνήθειες. "Όλα αυτά τα χρόνια έλεγα να τα κάνω όλα πιο ακουστικά, ώσπου φτάσαμε στον πάτο και είπαμε να πάμε αλλού. Να πάμε στο ίδιο μέρος αλλά από άλλο δρόμο" Υπεύθυνος για τον ηλεκτρικό ήχο που είναι έντονος σε 4 τραγούδια είναι ο Σπύρος Χατζηκωνσταντίνου ενώ στην ενορχήστρωση τη γενική φροντίδα έχει ο Άκης Κατσουπάκης. Το επόμενο ηλεκτρικό ταξίδι είναι πλέον γνωστό ύστερα από την απίστευτη ιστορία με το Internet. Είναι το ποίημα του Οδυσσέα Ιωάννου "Του χρόνου τα σκυλιά" που ο Σωκράτης το είχε τραγουδήσει ζωντανά στο studio του Μελωδία, κάποιοι το έγραψαν την ώρα της εκπομπής και το έβαλαν σε μια ηλεκτρονική διεύθυνση. Όσοι ήθελαν, μπορούσαν άνετα να το κατεβάσουν και να το ακούσουν. Η συγκεκριμένη ενέργεια ήταν παράνομη βέβαια αλλά όταν απαγορεύτηκε ήδη το είχαν αντιγράψει αρκετοί. Αυτό το γεγονός σε συνδυασμό με το ότι ο Σωκράτης το παρουσιάζει συχνά στα live του είχε ως αποτέλεσμα πολλοί να έχουν μάθει τα λόγια και να το σιγοτραγουδούν στις συναυλίες. "Και 'γω που θέλω απ' τη ζωή τα πάντα κι άλλο τόσο/ δε βρίσκω κάτι ακριβό τώρα πια να σου δώσω/ Μόνο αυτό που κυνηγά το άρρωστο μυαλό μου/ έτσι κι αλλιώς δεν ήτανε και δε θα 'ναι δικό μου."

ΠΑΡΕ ΤΗ ΖΩΗ ΣΤΑ ΔΥΟ ΣΟΥ ΧΕΡΙΑ...
Έψαχνα να βρω ακόμη πως γράφει τραγούδια ο Σωκράτης. Ενώ ακούγαμε το τραγούδι του Άλκη Αλκαίου "Πουλί σε δέντρο αρχοντικό" που είναι από τα λαϊκά του δίσκου, μου είπε ότι του αρέσει να υπάρχει ένας σκελετός και πάνω σ' αυτόν να αρχίζουν τα πειράματα. "Δεν είμαι σίγουρος για το που θα καταλήξει το τραγούδι, ποια θα είναι η τελική του μορφή. Άλλωστε όλα αυτά τα τραγούδια γράφτηκαν από εδώ κι από κει, κατά τη διάρκεια ταξιδιών. Κάθε χρόνο διανύω περίπου 80000 χιλιόμετρα. Κι όταν μένω παραπάνω από τρεις - τέσσερις μέρες σ' ένα μέρος αρχίζω να αισθάνομαι άσχημα". Καθώς μιλούσε, το τραγούδι σαν κοντέρ μέτραγε χιλιόμετρα. "Από παιδί χανόσουνα στα βάθη και στα ύψη/ ποιο άστρο τα κανόνισε βροχή να μη σου λείψει/ Κι έφευγες πάντα βιαστικά σα να σε κυνηγούνε/ εκείνα που περάσανε κι εκείνα που θα 'ρθούνε/ Πάρε τη ζωή στα δυο σου χέρια/ τις γροθιές σου χτύπα στα μαχαίρια/ θα 'φευγαν τα σύννεφα φαντάσου/ αν κουνούσες λίγο τα φτερά σου". Το τραγούδι αυτό όπως και τα "Φύλλα αλκαλικά" τα λέει ο Μανώλης Λιδάκης και μάλιστα οι φωνές ηχογραφήθηκαν στην Κρήτη, εκεί που μένει τον περισσότερο καιρό. Εκτός από τα ποιήματα του Αλκαίου και του Ιωάννου, στίχους γι' αυτόν το δίσκο έχουν δώσει στο Σωκράτη και ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου αλλά και η Φωτεινή Λαμπρίδη.

ΣΑΝ ΚΑΡΑΒΙ ΘΑ ΑΦΗΣΩ ΛΙΓΑ ΑΠΟΝΕΡΑ ΠΙΣΩ...
Μανιτάρια στο εξώφυλλο! Μας έφερε τη φωτογραφία που τράβηξε η αδελφή του στον Παρνασσό. Μας ρώτησε αν ξέρουμε τι μανιτάρια είναι αυτά. Κατάλαβα αμέσως πως είχα δουλειά για το σπίτι. Έψαξα και βρήκα μερικές πληροφορίες που λένε πως το συγκεκριμένο είδος στη Θράκη το λένε Τρελομανίταρο και στην Πιερία Ροδίτη. Προκαλεί δηλητηριάσεις με έντονα συμπτώματα μέθης και οπτικών παραισθήσεων. Ο πολιτισμός των Μάγια που έζησε στο Μεξικό 2500 χρόνια π.Χ. είχε καθιερώσει την θρησκευτική λατρεία των παραισθησιογόνων μανιταριών. Όσο για τους αρχαίους Έλληνες, αυτοί τα χρησιμοποιούσαν κυρίως για την παρασκευή φαρμάκων, αφού με την κατάλληλη επεξεργασία έχουν και θεραπευτικές ιδιότητες. Στο εξώφυλλο λοιπόν τα μανιτάρια αλλά στο τέλος της ηχογράφησης μας περιμένει ένα μελωδικό "Λιμάνι". Εκεί που στάθηκε ο Σωκράτης Μάλαμας για να τον αποχαιρετήσουμε μέχρι το φθινόπωρο που θα κυκλοφορήσει ο δίσκος (άλλωστε τα μανιτάρια ξεπετάγονται αμέσως μετά τα πρωτοβρόχια). Αντί για "γεια χαρά" μας σιγομουρμούρισε με τη βαριά του φωνή μερικά δικά του στιχάκια που έγιναν ένα από τα πιο αγαπημένα μας τραγούδια σ' αυτόν τον δίσκο. "Το λιμάνι είναι ξένο/ και το σπίτι που μένω/ νοικιασμένο για χρόνια/ κι εγώ νόμιζα αιώνια/ Σαν καράβι θ' αφήσω λίγα απόνερα πίσω/ για την άβυσσο βόλτα/ απ' την πίσω την πόρτα..."